اتفاق عجیب در بازار خودروهای قدیمی؛ ژیان و پیکان چند؟

ظهر یک روز عادی، سری به سایت‌های خرید و فروش خودرو می‌زنیم؛ جایی که دیگر فقط محل معامله پراید و پژو نیست.

میان آگهی‌ها، نام‌هایی دیده می‌شود که بیشتر شبیه خاطره‌اند تا کالا: ژیان، پیکان، رنوهای قدیمی. اما قیمت‌ها، کاملاً امروزی‌اند.

در یکی از آگهی‌ها، ژیان مدل ۵۹ با قیمتی حدود ۳۵۰ میلیون تومان برای فروش گذاشته شده است.

خودرویی که سال‌ها نماد سادگی، ارزانی و حتی شوخی‌های عامه‌پسند بود، حالا با برچسب «کلاسیک» و «عتیقه» معامله می‌شود.

فروشنده در توضیح آگهی نوشته: «کاملاً سالم، مناسب کلکسیونرها». عبارتی که تا همین چند سال پیش، کمتر کسی آن را کنار نام ژیان تصور می‌کرد.

چند آگهی پایین‌تر، نوبت به پیکان می‌رسد؛ خودرویی که دهه‌ها ستون فقرات حمل‌ونقل خانوار ایرانی بود. بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد قیمت پیکان در بازار آزاد رسماً از مرز نیم میلیارد تومان عبور کرده است.

گران‌ترین نمونه موجود، پیکان سدان مدل ۱۳۸۱ با کارکرد تنها ۲۷ هزار کیلومتر است که با قیمت ۵۴۰ میلیون تومان آگهی شده؛ رقمی که تا همین اواخر حتی برای خودروهای وارداتی هم عجیب به نظر می‌رسید.

در گفت‌وگو با یکی از فعالان بازار خودروهای کلاسیک، او دلیل این جهش قیمتی را «ترکیبی از کمیابی، نوستالژی و فرار سرمایه از بازارهای بی‌ثبات» می‌داند و می‌گوید:« وقتی خودرو صفر دست مردم نمی‌رسد و قیمت‌ها مدام بالا می‌رود، بعضی‌ها ترجیح می‌دهند پول‌شان را به چیزی تبدیل کنند که هم کمیاب است، هم ارزش احساسی دارد.»

در همین حال، برخی خریداران هم نگاه مصرفی ندارند. یکی از متقاضیان پیکان در تماس تلفنی می‌گوید: «برای من پیکان فقط ماشین نیست؛ بخشی از کودکی و خاطره خانواده است. اگر قرار است پول بدهم، حداقل چیزی بخرم که دلم با آن باشد.»

آنچه در این گزارش میدانی دیده می‌شود، فقط افزایش قیمت چند خودروی قدیمی نیست؛ بلکه تغییر معنای خودرو در بازار ایران است.

ژیان و پیکان دیگر وسیله رفت‌وآمد نیستند؛ به کالای سرمایه‌ای، نماد نوستالژی و حتی ابزار حفظ ارزش پول تبدیل شده‌اند. بازاری که در آن، خاطره‌ها قیمت‌گذاری می‌شوند و عددها، هر روز غیرقابل‌باورتر می‌شوند.