ادعای نزدیک شدن ایران و آمریکا به توافق

پایگاه خبری اکسیوس مدعی شد که ایران و آمریکا در نزدیک‌ترین نقطه ممکن به یک تفاهم‌نامه برای پایان جنگ و بازگشایی محاصره بنادر ایران و تنگه هرمز قرار گرفته‌اند. به ادعای این رسانه، تفاهم‌نامه یک‌صفحه‌ای احتمالی شامل ۱۲ بند خواهد بود که یک فرآیند ۳۰ روزه را برای امضای توافقنامه جامع آغاز می‌کند.

طبق گزارشی که پایگاه خبری اکسیوس به نقل از دو مقام آمریکایی و دو منبع آگاه منتشر کرده است، کاخ سفید بر این باور است که به توافقی با ایران بر سر یک یادداشت تفاهم یک‌صفحه‌ای نزدیک شده است؛ توافقی که هدف آن پایان دادن به جنگ و ایجاد چارچوبی برای مذاکرات هسته‌ای مفصل‌تر است.

دورنمای کلی و وضعیت کنونی

اکسیوس ادعا می‌کند که ایالات متحده انتظار دارد ظرف ۴۸ ساعت آینده، پاسخ‌های ایران را در مورد چندین نکته کلیدی دریافت کند. اگرچه هنوز هیچ موردی نهایی نشده است، اما منابع این پایگاه خبری می‌گویند که طرفین اکنون در نزدیک‌ترین نقطه به توافق از زمان آغاز جنگ قرار دارند.

مفاد احتمالی تفاهم‌نامه

بر اساس ادعای این گزارش، این توافق شامل تعهد ایران به توقف غنی‌سازی هسته‌ای (Moratorium)، موافقت آمریکا با لغو تحریم‌ها و آزادسازی میلیاردها دلار از دارایی‌های مسدود شده ایران، و همچنین لغو محدودیت‌های تردد در تنگه هرمز از سوی هر دو طرف خواهد بود. با این حال، بسیاری از این شرایط مشروط به دستیابی به توافق نهایی است؛ مسئله‌ای که خطر بازگشت جنگ یا باقی ماندن در وضعیت بلاتکلیفی (توقف جنگ بدون حل ریشه‌ای مسائل) را پنهان نگه می‌دارد.

تردیدها در کاخ سفید

اکسیوس مدعی است که کاخ سفید معتقد است رهبری ایران دچار دو دستگی است و ایجاد اجماع میان جناح‌های مختلف ممکن است دشوار باشد. برخی مقامات آمریکایی همچنان نسبت به دستیابی به حتی یک توافق اولیه مشکوک هستند، چرا که پیش از این نیز در چندین نوبت خوش‌بینی‌هایی ایجاد شده بود که به نتیجه نرسید. با این حال، به گفته مقامات آمریکایی به اکسیوس، تصمیم پرزیدنت ترامپ برای عقب‌نشینی از عملیات تازه‌اعلام‌شده در تنگه هرمز به منظور جلوگیری از فروپاشی آتش‌بس شکننده، مستقیماً بر اساس پیشرفت در این گفتگوها اتخاذ شده است.

جزئیات پشت پرده: تفاهم‌نامه ۱۴ ماده‌ای

طبق ادعای منابع اکسیوس، این یادداشت تفاهم (MOU) یک‌صفحه‌ای و شامل ۱۴ بند است که توسط فرستادگان ترامپ، یعنی «استیو ویتکوف» و «جرد کوشنر»، با چندین مقام ایرانی (به صورت مستقیم و از طریق واسطه‌ها) در حال مذاکره است.

بازه زمانی: این تفاهم‌نامه پایان جنگ در منطقه و آغاز یک دوره ۳۰ روزه برای مذاکرات جزئی جهت بازگشایی تنگه، محدود کردن برنامه هسته‌ای و لغو تحریم‌ها را اعلام می‌کند. اسلام‌آباد یا ژنو به عنوان مکان‌های احتمالی این مذاکرات ذکر شده‌اند.

تنگه هرمز: محدودیت‌های ایران بر کشتیرانی و محاصره دریایی آمریکا قرار است طی این ۳۰ روز به تدریج لغو شوند.

غنی‌سازی: مدت زمان توقف غنی‌سازی مورد بحث است. اکسیوس مدعی است که آمریکا خواستار ۲۰ سال و ایران پیشنهاد ۵ سال را داده است؛ اما منابع می‌گویند احتمالاً بر روی ۱۲ تا ۱۵ سال توافق شود. همچنین آمریکا به دنبال بندی است که در صورت تخلف ایران، مدت توقف غنی‌سازی تمدید شود.

تأسیسات زیرزمینی و بازرسی‌ها: به ادعای مقامات آمریکایی، طرفین در حال بحث بر سر بندی هستند که ایران را متعهد به عدم فعالیت در تأسیسات هسته‌ای زیرزمینی و پذیرش رژیم بازرسی‌های گسترده (از جمله بازرسی‌های سرزده) می‌کند.

نکته غافلگیرکننده: خروج اورانیوم

در یکی از حساس‌ترین بخش‌ها، دو منبع آگاه به اکسیوس گفته‌اند که ایران ممکن است با خروج اورانیوم با غنای بالای خود از کشور موافقت کند؛ موضوعی که اولویت اصلی آمریکا بوده و تهران پیش از این آن را رد کرده بود. حتی ادعا شده که یکی از گزینه‌های روی میز، انتقال این مواد به خاک ایالات متحده است.

موضع رسمی وزارت خارجه

«مارکو روبیو»، وزیر امور خارجه، روز سه‌شنبه با اشاره به پیچیدگی فنی موضوع اعلام کرد که نیازی به نوشتن کل توافق در یک روز نیست، اما تأکید کرد که راهکار دیپلماتیک باید در مورد امتیازات اولیه بسیار شفاف باشد. او در عین حال با ادبیاتی تند، نسبت به ثبات تصمیم‌گیری در میان برخی رهبران ایران ابراز تردید کرد.